Theo Cục Đường bộ Việt Nam , thời gian qua, Quốc hội và Chính phủ đã ưu tiên nguồn lực cho đầu tư các tuyến giao thông trên trục Bắc - Nam phía Đông như cao tốc Bắc - Nam, quốc lộ 1 và đường ven biển, nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.
Quốc lộ 1 là tuyến giao thông huyết mạch, kết nối bốn cực tăng trưởng gồm Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng và Cần Thơ, đồng thời liên kết năm vùng kinh tế trọng điểm trên cả nước. Tuy nhiên, nhiều đoạn tuyến tránh qua Đà Nẵng và các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long hiện chỉ có quy mô 2 làn xe.
Cùng với tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và lưu lượng phương tiện tăng nhanh , nhiều đoạn đường và nút giao trên quốc lộ 1 đã quá tải, mặt đường xuống cấp, thường xuyên xảy ra ùn tắc, kéo dài thời gian lưu thông và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Nhiều đoạn đường và nút giao trên tuyến quốc lộ 1 đã quá tải, mặt đường xuống cấp. Ảnh minh họa.
Bên cạnh đó, quy hoạch của nhiều địa phương giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đều xác định hành lang kinh tế dọc quốc lộ 1 là khu vực ưu tiên phát triển. Vì vậy, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng, việc mở rộng các đoạn tuyến tránh lên quy mô 4 làn xe là cần thiết, nhằm hoàn thiện tuyến quốc lộ 1, nâng cao năng lực khai thác hành lang vận tải Bắc - Nam phía Đông, tăng cường kết nối giữa các phương thức vận tải và tạo mạng lưới giao thông thông suốt.
Sau khi hoàn thành, các đoạn quốc lộ 1 đi qua khu vực trung tâm đã có tuyến tránh đạt quy hoạch bốn làn xe sẽ được rà soát để bàn giao cho địa phương quản lý, góp phần tạo điều kiện phát triển đô thị và kinh tế - xã hội.
Theo đề xuất, dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng một số đoạn tuyến trên quốc lộ 1 qua các tỉnh từ Đà Nẵng đến Vĩnh Long, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 10.600 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Trong đó, chi phí giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật khoảng 2.950 tỷ đồng; chi phí xây dựng gần 6.030 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các khoản khác hơn 600 tỷ đồng; chi phí dự phòng hơn 1.070 tỷ đồng.
Dự kiến dự án sẽ được chuẩn bị ngay từ năm nay và triển khai khởi công vào đầu quý III/2027, hoàn thành vào đầu năm 2030.
Để thuận lợi trong triển khai, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất chia dự án thành 3 dự án thành phần gồm: Đoạn Đà Nẵng - Quảng Ngãi; đoạn Gia Lai - Khánh Hòa (qua Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa) và đoạn Tây Ninh - Vĩnh Long (qua Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long). Các dự án đều sẽ triển khai thực hiện trong giai đoạn 2026-2030.
