Gặp liệt sĩ Đặng Thùy Trâm trên màn ảnh: Tiếng hát trong trẻo giữa đổ nát chiến tranh

Đạo diễn Đặng Nhật Minh và đoàn phim Đừng đốt giao lưu với khán giả - Ảnh: ĐẬU DUNG

Đừng đốt là phim mở màn Tuần phim kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, diễn ra từ ngày 21 tới ngày 28-7 do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao Cục Điện ảnh và các đơn vị liên quan tổ chức trên 190 cụm rạp khắp cả nước.

Có những câu chuyện nhắc về sự vô giá của hòa bình

Phát biểu tại lễ khai mạc tuần phim tối 21-7 tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông cho rằng điện ảnh là nghệ thuật của ký ức và cảm xúc. Mỗi thước phim không chỉ ghi lại những dấu ấn của lịch sử mà còn lưu giữ hình ảnh của biết bao con người bình dị đã làm nên những điều phi thường vì Tổ quốc.

"Có những câu chuyện, những hy sinh mà thời gian có thể lùi xa, nhưng qua điện ảnh vẫn tiếp tục sống mãi trong trái tim của nhiều thế hệ, nhắc nhở chúng ta về giá trị vô giá của hòa bình, độc lập và tự do", ông Đông nói.

Ông nói thêm, những tác phẩm trình chiếu trong tuần phim là những phim có giá trị, tái hiện chân thực những năm tháng đấu tranh gian khổ, khắc họa hình ảnh cao đẹp của biết bao con người bình dị đã sẵn sàng hy sinh vì độc lập của dân tộc.

Đó không chỉ là những câu chuyện của quá khứ mà còn là những bài học sâu sắc về lòng yêu nước, về đức hy sinh, về niềm tin và khát vọng xây dựng một đất nước Việt Nam hòa bình, hùng cường.

Cùng với phim của Đặng Nhật Minh, năm phim còn lại chiếu trong tuần phim gồm Mùi cỏ cháy, Những người viết huyền thoại, Đường xuyên rừng, Truyền thuyết về Quán Tiên, Bình minh đỏ.

Đây là tuần phim có quy mô lớn nhất từ trước đến nay về số lượng điểm chiếu và suất chiếu cùng sự tham gia của 13 doanh nghiệp điện ảnh trên cả nước và 1.140 suất chiếu tại 190 cụm rạp (chưa kể các suất chiếu lưu động).

Trong nhật ký Đặng Thùy Trâm có lửa

Trong khán phòng tối 21-7 có rất đông khán giả là gia đình liệt sĩ, các cựu chiến binh, thương binh, bệnh binh và người có công với cách mạng.

Bước ra khỏi phòng chiếu phim Đừng đốt, thương binh Nguyễn Đức Nghiên (Trần Thái Tông, Hà Nội), từng tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Tây, vẫn còn nguyên cảm xúc.

"Mỗi lần xem lại phim đều mang đến những rung động đặc biệt, đặc biệt nhớ lại tuổi trẻ lên đường chiến đấu vì đất nước", ông nói với Báo điện tử Tuổi Trẻ, "đạo diễn Đặng Nhật Minh làm một bộ phim rất sát với thực tế khốc liệt và diễn biến phức tạp của thời chiến nhưng bằng một cách tinh tế, nhiều dư âm".

Thương binh Nguyễn Đức Nghiên - Ảnh: ĐẬU DUNG

Ông Nghiên cũng dành lời khen cho diễn viên Minh Hương, người đóng vai bác sĩ Đặng Thùy Trâm "rất đạt". Trong phim ông ấn tượng với câu thoại của nhân vật Huân với Fred - hai người lính bên kia chiến tuyến khi tìm thấy nhật ký của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm: "Đừng đốt. Trong đó đã có lửa".

Người bộ đội năm xưa cho rằng "ngọn lửa" đó chính là tinh thần đấu tranh của người Việt Nam và nội dung cuốn nhật ký chứa đựng một sức mạnh tinh thần khiến đối phương cũng phải khâm phục.

"Những bộ phim lịch sử có giá trị vô giá trong việc giáo dục thế hệ trẻ. Qua những hình ảnh hào hùng và bi tráng của cha ông, lớp trẻ có thể lấy đó làm động lực để phấn đấu học tập, giữ gìn hòa bình và xây dựng đất nước hôm nay", ông nói.

Tiếng hát cất lên giữa hoang tàn đổ nát

Phim Đừng đốt của đạo diễn Đặng Nhật Minh chuyển thể từ cuốn nhật ký nổi tiếng của liệt sĩ Đặng Thùy Trâm - được người cựu chiến binh Mỹ Fred lưu giữ suốt 35 năm và trao lại cho gia đình chị.

Cũng giống nguyên tác và nguyên mẫu, bộ phim chiếu năm 2009 đã nhận được sự chú ý lớn khi xuất hiện dưới hình thức một tác phẩm điện ảnh.

Thay vì dựng lại diễn biến tại chiến trường Quảng Ngãi theo dòng thời gian tuyến tính, đạo diễn đã xây dựng hai không gian - thời gian đan xen: quá khứ và hậu chiến.

Minh Hương trong vai bác sĩ - liệt sĩ Đặng Thùy Trâm trong phim Đừng đốt - Ảnh: BTC

Đừng đốt có tư duy điện ảnh hiện đại, vượt thoát khỏi mô típ phim chiến tranh minh họa hay hô khẩu hiệu đơn thuần, chuyển tải được chiều sâu tâm hồn của nhân vật trong một bối cảnh lịch sử khốc liệt.

Trong đó khắc họa sự giằng xé, phức tạp và sự thức tỉnh của chính những người lính Mỹ sau khi tiếp xúc với tâm hồn trong sáng của Thùy Trâm qua cuốn nhật ký.

Không chỉ chạm tới trái tim khán giả Việt Nam, Đừng đốt còn chinh phục khán giả quốc tế (đặc biệt là khán giả Mỹ và Nhật Bản) bởi góc nhìn hòa giải, nhân ái về chiến tranh một cách giản dị, không lên gân.

Diễn viên không chuyên Minh Hương gây xúc động cho khán giả bởi nét diễn chân thực, trong sáng khi vào vai bác sĩ Đặng Thùy Trâm, đặc biệt là tiếng hát mộc mạc cất lên thăm thẳm trước đống đổ nát hoang tàn của chiến tranh.