Các VĐV Nga chỉ có thể thi đấu tại Olympic dưới màu cờ trung lập thời gian qua - Ảnh: SABAH
Tuy nhiên, đây chưa phải là quyết định khôi phục hoàn toàn mọi quyền lợi của thể thao Nga. Đó chỉ mới là bước đầu mở ra lộ trình để các VĐV quốc gia này từng bước trở lại hệ thống thi đấu quốc tế, hướng đến Olympic Los Angeles 2028.
Lệnh đình chỉ ROC được IOC ban hành vào tháng 10-2023, sau khi ROC tiếp nhận các hội đồng Olympic tại bốn vùng Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia - những khu vực mà Nga kiểm soát nhưng vẫn được cộng đồng quốc tế công nhận thuộc lãnh thổ Ukraine.
IOC cho rằng động thái này vi phạm Hiến chương Olympic, xâm phạm tính toàn vẹn lãnh thổ của Ủy ban Olympic Ukraine nên quyết định đình chỉ tư cách thành viên của ROC.
Tháng 2-2024, quyết định này cũng được Tòa Trọng tài thể thao (CAS) giữ nguyên sau khi Nga kháng cáo.
Trong thời gian bị đình chỉ, ROC không được hưởng các quyền của một ủy ban Olympic quốc gia thuộc IOC, đồng thời không được nhận nguồn hỗ trợ từ phong trào Olympic.
Dù vậy, IOC vẫn duy trì chủ trương không cấm tuyệt đối các cá nhân.
Tại Olympic Paris 2024 cũng như Thế vận hội mùa đông Milano Cortina 2026, một số vận động viên Nga đủ điều kiện vẫn được thi đấu với tư cách trung lập. Họ không mang quốc kỳ, quốc ca hay màu cờ sắc áo của Nga và phải đáp ứng nhiều tiêu chí về tính trung lập.
Theo quyết định mới nhất, IOC cho biết đã xem xét các thay đổi trong cơ cấu của ROC và kết luận tổ chức này không còn duy trì việc công nhận các tổ chức thể thao tại những vùng lãnh thổ tranh chấp như trước.
Trên cơ sở đó, Ban chấp hành IOC quyết định tạm thời dỡ bỏ lệnh đình chỉ. Chủ tịch IOC Kirsty Coventry khẳng định mục tiêu của quyết định là bảo đảm các vận động viên có cơ hội tiếp tục thi đấu quốc tế.
Bà nói: "Chúng tôi đã khẳng định rõ rằng mọi vận động viên đều phải có cơ hội tham dự Olympic. Quyết định này cho phép các vận động viên Nga tiếp tục tham gia các cuộc thi thể thao và điều đó rất quan trọng".
Dẫu vậy, IOC cũng nhấn mạnh đây chưa phải là sự khôi phục hoàn toàn vị thế của thể thao Nga. Cơ quan này chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc các đoàn thể thao Nga có được thi đấu dưới quốc kỳ, quốc ca và biểu tượng quốc gia tại Olympic Los Angeles 2028 hay không.
IOC cho biết ROC vẫn sẽ tiếp tục bị giám sát, trong khi các vận động viên Nga phải đáp ứng các yêu cầu về tư cách tham dự cũng như chương trình kiểm tra doping nghiêm ngặt trước khi được xác nhận đủ điều kiện tranh tài.
Ngoài ra, việc IOC dỡ bỏ lệnh đình chỉ ROC cũng không đồng nghĩa mọi liên đoàn thể thao quốc tế sẽ lập tức mở cửa trở lại với Nga.
Mỗi liên đoàn vẫn có quyền áp dụng quy định riêng. Chỉ vài ngày trước, Liên đoàn Điền kinh thế giới (World Athletics) tiếp tục gia hạn lệnh cấm các vận động viên Nga và Belarus do cuộc xung đột tại Ukraine chưa có tiến triển đáng kể.
Điều đó đồng nghĩa khả năng trở lại thi đấu của các vận động viên Nga sẽ khác nhau tùy từng môn thể thao.
