Mỹ tấn công Iran, giá dầu tăng hơn 9%

Giá dầu tăng vọt hơn 9% sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng biển của Iran và dọa thu phí 20% đối với mọi hàng hóa qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải dầu mỏ trọng yếu.

Đài phát thanh và truyền hình quốc gia Iran (IRIB) ngày 14/7 đưa tin, Tehran tuyên bố đã triển khai máy bay không người lái (UAV) tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ tại Kuwait, đồng thời bắn tên lửa hành trình vào một tàu hải quân của Washington.

CNN hiện đã liên hệ với Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ để yêu cầu bình luận về vụ việc.

Theo thông cáo từ quân đội Iran, các cuộc tập kích bằng UAV đã nhắm mục tiêu vào hệ thống liên lạc, bồn chứa nhiên liệu, tổ hợp phòng không Patriot, tháp canh và kho đạn dược tại khu vực mà Tehran mô tả là căn cứ quân sự của Mỹ ở Kuwait.

Quân đội nước này nhấn mạnh động thái trên được thực hiện nhằm đáp trả "hành vi gây hấn lặp đi lặp lại của Mỹ đối với Iran".

Tuyên bố cũng khẳng định hải quân Iran đã nã tên lửa hành trình vào một tàu của Mỹ nhằm trả đũa các đợt không kích bằng tên lửa trước đó vào những cứ điểm quân sự của Iran.

Cùng ngày, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết: "Mỹ tiếp tục công kích ngày thứ ba liên tiếp nhằm khiến các lực lượng Iran phải trả giá đắt, đồng thời làm suy giảm khả năng của họ trong việc tấn công các tàu thương mại hoạt động tại eo biển Hormuz”.

Tranh chấp tại eo biển Hormuz đã châm ngòi cho xung đột giữa Mỹ và Iran. Ảnh: Reuters.

Theo Fars, các tiếng nổ lớn đồng thời được nghe thấy trên các hòn đảo Kish, Qeshm và Abu Musa.

Trước đó, Mỹ đã tấn công “hàng chục mục tiêu tại nhiều địa điểm bằng vũ khí dẫn đường chính xác nhằm làm suy giảm khả năng của Iran trong việc tiếp tục tấn công các tàu vận tải quốc tế đi qua eo biển Hormuz”.

Trong khi đó, hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin đã xảy ra nhiều vụ nổ tại thành phố Jam, thuộc tỉnh Bushehr ở miền Nam Iran, cũng như trên đảo Qeshm.

Các mục tiêu này bao gồm “hệ thống phòng không quân sự, trạm radar ven biển, năng lực tên lửa và máy bay không người lái (UAV), cùng các tàu nhỏ của Iran”.

CENTCOM cho biết đã lần đầu tiên triển khai “chiến đấu cơ, tàu hải quân, UAV tự sát và xuồng không người lái tự sát của Mỹ”.

Hai tàu chở dầu của UAE trúng tên lửa, một người thiệt mạng

Theo Al Jazeera sáng 14/7, Bộ Quốc phòng UAE cho biết hai tàu chở dầu của nước này đã trở thành mục tiêu của hai tên lửa hành trình được cho là từ phía Iran khi đang di chuyển tại vùng biển Oman thuộc eo biển Hormuz.

Một tàu hàng bị tấn công trước đó. Ảnh: IRIB.

Cơ quan này xác nhận cuộc tấn công vào tàu chở dầu Mombasa đã khiến một thuyền viên mang quốc tịch Ấn Độ thiệt mạng và tám người khác bị thương. Ngoài ra, vụ việc cũng gây ra những "thiệt hại vật chất" do hỏa hoạn bùng phát trên tàu. Hiện tại, ngọn lửa trên cả hai tàu chở dầu đều đã được khống chế.

Bộ Ngoại giao UAE đã lên án các cuộc tấn công và gửi lời chia buồn tới Ấn Độ.

"Việc vận tải thương mại và sử dụng eo biển Hormuz làm công cụ gây áp lực hoặc tống tiền kinh tế cấu thành hành vi hải tặc, đồng thời đặt ra mối đe dọa trực tiếp đối với sự ổn định của khu vực, người dân nơi đây cũng như an ninh năng lượng toàn cầu", Bộ Ngoại giao UAE tuyên bố.

Bộ Chiến tranh Mỹ khẳng định "vẫn duy trì trạng thái cảnh giác cao độ, chuẩn bị đầy đủ để giải quyết mọi mối đe dọa và đang áp dụng tất cả các biện pháp cần thiết để ứng phó".

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công hai "siêu tàu chở dầu vi phạm" tại khu vực eo biển Hormuz, theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim.

Tasnim dẫn thông cáo của IRGC cho biết hai tàu chở dầu này đã bị "đánh trúng và vô hiệu hóa" sau khi phớt lờ nhiều cảnh báo từ phía Iran.

Ông Trump muốn thu phí 20% ở eo biển Hormuz

Cùng ngày, quân đội Iran cảnh báo sẽ không để Mỹ "can thiệp" vào việc quản lý eo biển Hormuz. Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi lên tiếng chỉ trích lời đe dọa thu phí từ phía Mỹ.

Tổng thống Donald Trump phát biểu trong lúc ký một sắc lệnh hành pháp tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng vào thứ Hai. Ảnh: CNN.

Theo truyền hình nhà nước Iran, Tehran đã bắn "cảnh cáo" hai tàu cố tình đi qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nước này và Washington đang tranh chấp quyền kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược này.

Giới phân tích nhận định căng thẳng mới sẽ làm suy giảm lưu lượng vận tải qua eo biển. Chuyên gia Andy Lipow từ Lipow Oil Associates cho biết thị trường đang đánh giá tác động từ kế hoạch thu phí 20% giá trị hàng hóa được vận chuyển của ông Trump, không chỉ đối với giá dầu thô mà còn với các hàng hóa và vận tải container khác.

Tổng thông Mỹ cho rằng Mỹ cần được bồi hoàn bởi "những quốc gia mà chúng ta đang giúp đỡ" trong cuộc xung đột với Iran, đồng thời chỉ đích danh một số đồng minh trong khu vực.

"Tôi muốn được bồi hoàn vì chúng ta đang bảo vệ một khu vực rất giàu có của thế giới", ông Trump phát biểu. "Chúng ta đang tiêu tốn tiền bạc, do đó... chúng ta sẽ được bồi hoàn cho sự bảo vệ này".

"Chúng ta không cần số tiền đó, nhưng chúng ta cần nó trên lập trường bảo vệ các đồng minh", đồng thời khẳng định Mỹ đã thực hiện "rất hiệu quả" nhiệm vụ bảo vệ Israel, Saudi Arabia, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

"Thị trường đang đặt câu hỏi liệu họ phải trả phí bảo vệ cho Iran hay cho Mỹ, và mức phí đó cụ thể ra sao", ông Lipow nói thêm.

Chứng khoán giảm, giá dầu tăng

Bất ổn gia tăng tại Trung Đông cũng gây áp lực lên chứng khoán Mỹ, đẩy chỉ số Nasdaq giảm khoảng 1,5%.

Giá dầu Brent, chuẩn dầu toàn cầu, đã tăng mạnh 9,59% khi đóng cửa ở mức 83,30 USD/thùng, mức chốt phiên cao nhất kể từ ngày 12/6. Dầu Brent đã ghi nhận mức tăng phần trăm trong một ngày lớn nhất trong hơn sáu năm qua.

Dầu WTI, chuẩn dầu của Mỹ, tăng khoảng 9,4% lên mức 78,14 USD/thùng, mức chốt phiên cao nhất kể từ ngày 15/6. Dầu WTI đã ghi nhận mức nhảy vọt trong một ngày lớn nhất kể từ đầu tháng 4 năm 2026.

Căng thẳng Mỹ - Iran khiến giá dầu tiếp tục tăng. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Theo chuyên gia Jose Torres từ Interactive Brokers, những diễn biến căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã kích hoạt tâm lý e ngại rủi ro trên Phố Wall. Ông cho rằng các cuộc tấn công mới làm dấy lên lo ngại về khả năng đạt được thỏa thuận ngừng bắn dài hạn. Những bất đồng sâu sắc về quyền kiểm soát eo biển, việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và chương trình hạt nhân của Tehran hiện vẫn là các điểm nghẽn chính.

Ông Fawad Razaqzada, chuyên gia phân tích thị trường tại Forex.com, nhận định: “Rất dễ hình dung viễn cảnh về thị trường dầu sẽ thay đổi ra sao khi tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát. Những tuyên bố cứng rắn của hai bên có thể sẽ hạ nhiệt như từng xảy ra trước đây. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, giới giao dịch buộc phải chuẩn bị cho kịch bản tồi tệ nhất”.

Thị trường dầu mỏ vốn nhạy cảm với các bất ổn địa chính trị. Khi rủi ro xung đột Mỹ - Iran lan rộng tại khu vực Trung Đông gia tăng, giá dầu thường biến động trước cả khi nguồn cung thực tế bị ảnh hưởng.

Chuyên gia phân tích Fabien Yip của IG nhận định giá dầu khó có khả năng chạm lại các mức đỉnh như giai đoạn đầu của cuộc chiến, khi các quốc gia láng giềng cùng cơ sở hạ tầng năng lượng của họ cũng trở thành mục tiêu tấn công.

Ông Trump từ chối ấn định thời hạn cho "cuộc đụng độ quân sự" mới với Iran

Ngày 13/7, Tổng thống Donald Trump gọi chiến dịch không kích mới nhất của Mỹ nhằm vào Iran là một "cuộc đụng độ quân sự". Mặc dù từ chối tiết lộ chiến dịch sẽ kéo dài bao lâu, ông phủ nhận động thái này đánh dấu một giai đoạn đối đầu mới và kéo dài.

Tổng thống Donald Trump gọi chiến dịch không kích mới nhất của Mỹ nhằm vào Iran là một "cuộc đụng độ quân sự". Ảnh: Reuters.

Trả lời phóng viên Kaitlan Collins của CNN, ông Trump cho biết: "Chúng ta phải làm những việc cần làm. Năng lực của họ đã bị suy giảm đáng kể, nhưng họ sẽ còn tiếp tục chống trả thêm một thời gian nữa".

Tổng thống Mỹ cũng hạ thấp mức độ nghiêm trọng về tính chất vô thời hạn của cuộc xung đột, dù thực tế nó đã vượt xa khung thời gian 4-6 tuần mà chính quyền của ông đặt ra ban đầu cho các hoạt động tác chiến.

"Chúng ta từng ở cuộc chiến khác 19 năm. Chúng ta mới ở đây bốn tháng, vì vậy tôi cho rằng chúng ta đã làm được rất nhiều việc", ông Trump nhấn mạnh.

Ông gần như không đưa ra chi tiết về kế hoạch chấm dứt chiến sự, song vẫn khẳng định cuối cùng sẽ có thể đàm phán một thỏa thuận với chính quyền Tehran. Tuy nhiên, ông thừa nhận có rất ít kỳ vọng vào việc một thỏa thuận sẽ sớm được hiện thực hóa.

"Cần có những người thực sự muốn đạt được tiến triển", ông nói. "Chúng ta đã có một thỏa thuận với họ vào hai ngày trước, nhưng sau đó họ lại nói: Chúng tôi không thể chốt thỏa thuận này. Chúng tôi phải tiếp tục đàm phán thêm".