Tiền rẻ đã không còn, trong khi thanh khoản trên nhiều kênh đầu tư từ chứng khoán, bất động sản đến vàng đều suy giảm. Giữa bối cảnh đó, câu hỏi được nhiều nhà đầu tư quan tâm là lãi suất đã tạo đỉnh hay chưa, Fed có thể tăng lãi suất trở lại hay không và dòng tiền sẽ chảy về đâu trong thời gian tới.
Khả năng Fed tăng lãi suất không cao
Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Ngọc Báu - Nhà sáng lập Wigroup cho rằng cho rằng áp lực tăng lãi suất đối với Fed là có, song khả năng Fed thực sự nâng lãi suất là không lớn.
Lý do đầu tiên là Fed không chỉ nhìn vào các số liệu lạm phát ngắn hạn để đưa ra quyết định. Nếu loại bỏ tác động từ biến động giá năng lượng, lạm phát tại Mỹ hiện chưa cho thấy dấu hiệu lan tỏa mạnh trên diện rộng. Vì vậy, Fed có thể đánh giá triển vọng lạm phát theo hướng dài hạn hơn thay vì phản ứng với các biến động nhất thời.
Ngoài ra, ông Báu cho rằng Mỹ hiện vẫn đang trong chu kỳ nới lỏng tiền tệ. Theo chuyên gia, việc bất ngờ tăng lãi suất trở lại rồi sau đó tiếp tục giảm sẽ tạo ra sự thiếu nhất quán trong điều hành, làm gia tăng biến động trên thị trường tài chính. Fed thường chỉ thay đổi mạnh lập trường chính sách khi xuất hiện một làn sóng lạm phát đủ lớn và có tính lan tỏa rộng trong nền kinh tế.
Về mặt bằng lãi suất trong nước, chuyên gia cho rằng đợt tăng lãi suất mạnh vừa qua không chỉ xuất phát từ yếu tố vĩ mô mà còn phản ánh những bất cập trong cấu trúc của hệ thống ngân hàng.
Chuyên gia chỉ ra hai vấn đề lớn là tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) ở mức cao và tình trạng sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay dài hạn. Đặc biệt, vốn liên ngân hàng – vốn có tính chất ngắn hạn và biến động mạnh – hiện chiếm khoảng 20% tổng tài sản toàn hệ thống.
" Những bất cân đối này có nhiều điểm tương đồng với giai đoạn 2010-2012. Do đó, hệ thống ngân hàng cần thêm thời gian để tái cơ cấu và xử lý các tồn tại trước khi có thể kỳ vọng lãi suất giảm đáng kể ", ông Trần Ngọc Báu nhận định.
Dòng tiền "mắc kẹt" ở bất động sản
Đối với các kênh đầu tư, chuyên gia nhận định thị trường tài chính hiện đang trong trạng thái "khó thở" khi lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, khiến lượng tiền lưu thông trong nền kinh tế suy giảm.
Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất hiện nay nhiều khả năng đã tiệm cận vùng đỉnh, dù chưa thể giảm mạnh ngay nhưng cũng không còn nhiều dư địa để tăng thêm. Nếu tiếp tục nâng lãi suất, nền kinh tế sẽ chịu thêm áp lực, trong khi việc giảm lãi suất quá sớm có thể gây sức ép lên tỷ giá.
Vì vậy, mức lãi suất hiện nay được xem là điểm cân bằng cần thiết, dù người dân và doanh nghiệp có thể vẫn cảm thấy chưa thực sự dễ chịu sau giai đoạn dài quen với môi trường tiền rẻ.
Quá trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng có thể kéo dài từ vài quý đến hơn một năm, nhưng khi các bất cập dần được xử lý, dòng tiền sẽ từng bước được cải thiện. Theo dự báo, áp lực hiện tại có thể giảm bớt vào cuối năm nay hoặc đầu năm sau.
Riêng với thị trường bất động sản, chuyên gia cho rằng đây là lĩnh vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ đợt tăng lãi suất vừa qua. Thanh khoản trên thị trường gần như đóng băng khi chi phí vốn tăng quá nhanh trong thời gian ngắn.
Một trong những vấn đề lớn của giai đoạn vừa qua là chính sách thiếu tính ổn định. Việc nới lỏng mạnh rồi nhanh chóng chuyển sang thắt chặt chỉ trong thời gian ngắn khiến doanh nghiệp không kịp thích nghi, từ đó tạo ra cú sốc cho thị trường.
" Khi bất động sản gặp khó khăn, nhiều nhà đầu tư bị mắc kẹt dòng tiền buộc phải bán tài sản hoặc rút vốn khỏi các kênh đầu tư khác như chứng khoán hay vàng để cân đối tài chính . Điều này góp phần làm suy giảm thanh khoản trên nhiều thị trường" , CEO Wigroup nhận định.
