Khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) được xác định là các công ty có số lao động bình quân năm không quá 300 người và tổng doanh thu dưới 400 tỷ đồng.
Theo số liệu từ Bộ Tài chính, nhóm này hiện chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp trong nền kinh tế, nhưng hiện tại mới chỉ tiếp cận được khoảng 19% đến 20% tổng dư nợ tín dụng.
Nguyên nhân chủ yếu do các tổ chức tín dụng thường yêu cầu tài sản bảo đảm truyền thống là bất động sản, trong khi phần lớn doanh nghiệp công nghệ hoặc startup lại sở hữu tài sản chủ yếu dưới dạng phần mềm, dữ liệu hoặc quyền sở hữu trí tuệ.
Để tháo gỡ điểm nghẽn này, tại Điều 8 của dự thảo luật, cơ quan soạn thảo bổ sung cơ chế khuyến khích các ngân hàng thương mại đa dạng hóa hình thức bảo đảm tiền vay.
Danh mục tài sản thế chấp được mở rộng sang động sản, tài sản hình thành trong tương lai, quyền tài sản, tài sản vô hình, tài sản số và tài sản ảo. Cơ quan quản lý cũng định hướng thúc đẩy các khoản vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm, phương án kinh doanh và dòng tiền thực tế của doanh nghiệp thay vì phụ thuộc vào quỹ đất.
Bên cạnh dòng vốn tín dụng, đầu ra cho sản phẩm của khối DNNVV cũng được hỗ trợ bằng các công cụ định lượng cụ thể tại Điều 12 về mở rộng thị trường. Theo đó, dự thảo quy định các cơ quan, tổ chức sử dụng ngân sách nhà nước phải dành tỷ lệ tối thiểu 20% nguồn ngân sách hoặc 20% số lượng gói thầu hằng năm để mua sắm các sản phẩm, dịch vụ do khối doanh nghiệp này sản xuất và cung ứng.
Việc luật hóa tỷ lệ 20% trong mua sắm công được kỳ vọng tạo ra một phân khúc thị trường nội địa ổn định cho các doanh nghiệp quy mô nhỏ.
Về chính sách tài chính nội bộ, Điều 11 của dự thảo cho phép doanh nghiệp trích lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời tính ưu đãi chi phí nghiên cứu phát triển (R&D) khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.
Quy định này đồng bộ với các luật chuyên ngành ban hành năm 2025, hỗ trợ lộ trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp nhằm đạt mục tiêu toàn quốc có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030. Khối doanh nghiệp hướng tới kinh doanh bền vững cũng sẽ được ưu tiên tiếp cận nguồn vốn mồi và hỗ trợ lãi suất đối với các dự án xanh.
Dự thảo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp diễn ra vào tháng 10 năm nay. Nếu được thông qua theo đúng lộ trình, các quy định mới của đạo luật này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.
