Hiện Hà Nội có khoảng 2.160 chung cư cũ cần cải tạo.
Dự thảo dành 1 chương đề cập đến một số chính sách, biện pháp hỗ trợ đặc thù khi thực hiện dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
Nhà chung cư trên địa bàn thành phố thuộc diện phá dỡ khi đáp ứng một trong các yêu cầu sau đây: Nhà chung cư thuộc trường hợp phá dỡ theo quy định của pháp luật về nhà ở; nhà chung cư không đảm bảo quy chuẩn, tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy hiện hành mà không có giải pháp khắc phục triệt để.
Chủ sở hữu căn hộ được lựa chọn một trong các hình thức: Tái định cư tại chỗ; nhận nhà ở tái định cư tại địa điểm khác; nhận tiền bồi thường; kết hợp nhận nhà và tiền.
Căn hộ tái định cư được bố trí có diện tích, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật cao hơn hoặc tương đương căn hộ cũ.
Trường hợp diện tích tái định cư lớn hơn diện tích được bồi thường thì phần chênh lệch được người tái định cư thanh toán cho chủ đầu tư theo giá kinh doanh căn hộ tại dự án, trừ trường hợp chủ đầu tư có thỏa thuận khác với người được tái định cư.
Thành phố ưu tiên bố trí quỹ nhà tái định cư tại chỗ đối với: Người có công; người khuyết tật hoặc thân nhân sống cùng người khuyết tật; hộ nghèo, cận nghèo; hộ gia đình chính sách; hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng sinh sống và có diện tích bình quân đầu người thấp hơn so với quy định hiện hành.
Trong thời gian thực hiện dự án, chủ sở hữu nhà chung cư, người sử dụng đất được chủ đầu tư bố trí nhà tạm cư hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà.
Thành phố hỗ trợ tiền thuê nhà trong thời gian thực hiện dự án theo quyết định chủ trương đầu tư nhưng không quá 3 năm. Quá thời hạn thì chủ đầu tư chịu trách nhiệm thanh toán toàn bộ chi phí thuê nhà phát sinh.
Chủ đầu tư có trách nhiệm thanh toán chi phí quản lý vận hành đối với quỹ nhà tạm cư, tái định cư trong thời gian người dân sử dụng.
Nhằm hỗ trợ di dời, ổn định đời sống và sản xuất kinh doanh, dự thảo nêu rõ, chủ sở hữu nhà, người sử dụng diện tích kinh doanh hợp pháp được hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất kinh doanh. Người lao động bị ảnh hưởng được hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi nghề nghiệp và giới thiệu việc làm. Hộ gia đình, cá nhân được vay vốn ưu đãi để ổn định cuộc sống và phát triển sản xuất kinh doanh. Mức hỗ trợ cụ thể do UBND TP quy định.
Thực tế, Hà Nội có khoảng 2.160 chung cư cũ cần cải tạo, nhưng tiến độ triển khai nhiều năm rất chậm. Phần lớn các dự án vướng ở khâu đền bù, tái định cư, khó đạt đồng thuận cư dân và thiếu cơ chế hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Nhiều khu tập thể xuống cấp nghiêm trọng nhưng vẫn chưa thể cải tạo do doanh nghiệp không mặn mà vì lợi nhuận thấp, trong khi quy định về quy hoạch, mật độ dân cư và chiều cao công trình còn nhiều ràng buộc.
Hà Nội hỗ trợ tạm cư 2,5 triệu đồng/nhân khẩu, mức tối đa lên tới 15 triệu đồng/hộ/thángĐỌC NGAYĐến nay, Hà Nội mới có 11 dự án cải tạo chung cư cũ đang triển khai và chỉ 3 dự án hoàn thành. Theo kế hoạch, các địa phương phải hoàn thiện đề án gom các nhà tập thể đơn lẻ trong quý III tới; quy hoạch xây dựng lại chung cư cũ tại 48 phường, xã dự kiến hoàn thành vào quý II/2027.
Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 cải tạo xong khoảng 20.000 căn hộ thuộc diện phải phá dỡ và hoàn tất chỉnh trang, tái thiết toàn bộ 2.160 chung cư cũ vào năm 2035.
Với loạt cơ chế mới đang được đề xuất, Hà Nội kỳ vọng sẽ tháo gỡ được bài toán cải tạo chung cư cũ vốn trì trệ suốt nhiều năm qua, đồng thời tạo cú hích cho quá trình tái thiết đô thị quy mô lớn tại Thủ đô.
Quỳnh Chi (t/h)
