Tim Cook làm được gì tại Apple

Apple vừa xác nhận Tim Cook sẽ rời chức vụ CEO công ty vào ngày 1/9. Người thay thế ông là John Ternus, hiện là Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng.

Tim Cook, 65 tuổi, sẽ tiếp tục giữ chức CEO cho đến cuối tháng 8 để hỗ trợ giai đoạn chuyển giao, diễn ra sau một "quá trình lập kế hoạch kế nhiệm dài hạn và chu đáo". Sau đó, Cook sẽ trở thành Chủ tịch điều hành Hội đồng quản trị.

Những viên gạch đầu tiên

Tim Cook chính thức gia nhập Apple sau khi được Steve Jobs chiêu mộ vào năm 1998. Trước khi đến Táo khuyết, ông từng làm phó chủ tịch phụ trách vật tư doanh nghiệp tại Compaq trong chưa đầy một năm.

Trước đó nữa, Cook đã làm việc tại IBM hơn một thập kỷ, bao gồm cả thời gian giữ chức giám đốc bộ phận cung ứng khu vực Bắc Mỹ.

Cựu sinh viên Đại học Duke đã bị thuyết phục tham gia cùng Jobs trong nỗ lực lột xác Apple chỉ trong vài phút phỏng vấn, bất chấp sự cạnh tranh gay gắt giữa Apple và IBM, cũng như các nhà cung ứng máy tính như Compaq.

Ở giai đoạn đó, Apple vẫn cần tái cấu trúc và cải cách lớn. Sau này, chính Cook từng thừa nhận nếu dùng lý trí để cân nhắc, ông sẽ tránh xa Táo khuyết và ở lại Compaq.

Tuy nhiên, Cook đã quyết định tạo ra bước nhảy và đi theo Apple, với tư cách là Phó chủ tịch cấp cao phụ trách Vận hành.

Tim Cook chính thức gia nhập Apple sau khi được Steve Jobs chiêu mộ vào năm 1998. Ảnh: Forbes.

Trong vai trò mới, cũng như các lần thăng chức sau đó lên Phó chủ tịch điều hành phụ trách Bán hàng, Vận hành Toàn cầu năm 2002 và lãnh đạo bộ phận Macintosh năm 2004, ông đã có cơ hội tinh chỉnh các quy trình làm việc của Apple. Đây chính là tiền đề cho phép công ty phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Bước ngoặt lớn đầu tiên trong hành trình của Cook là khi ông thuyết phục Steve Jobs không sở hữu nhà máy sản xuất riêng, mà ưu tiên hợp tác với các đối tác lắp ráp tại Trung Quốc.

Chính điều này đã giúp Apple tối ưu hóa được lợi nhuận và đáp ứng được sản lượng cho thị trường. Ngoài ra, điều này cũng giúp Táo khuyết hạn chế được lượng hàng tồn kho, cắt giảm được chi phí vận hành.

Việc đóng cửa các nhà máy, nhà kho và đưa quy trình sản xuất cho các bên thứ ba đã mang lại cho Apple một sự linh hoạt chưa có. Hãng giữ hàng tồn kho trong thời gian ngắn hơn, do đó có nhiều cơ hội để áp dụng các phần cứng và công nghệ mới vào sản phẩm với tốc độ nhanh hơn.

Di sản về những sản phẩm ấn tượng

Đến năm 2005, Cook được bổ nhiệm làm COO tại Apple, trở thành người báo cáo trực tiếp cho Jobs và thậm chí là thay thế vị cố CEO xử lý nhiều công việc.

Đến giai đoạn Steve Jobs dần rút lui khỏi công việc quản lý do sức khỏe, chính ông là người đã thay mặt đưa ra những quyết định quan trọng.

Tim Cook chính thức tiếp quản vị trí CEO sau khi Steve Jobs qua đời vào năm 2011. Ảnh: New York Times.

Tháng 1/2011, Steve Jobs thông báo sẽ nghỉ phép dài hạn để chữa bệnh, nhưng vẫn nắm giữ vị trí CEO. Trong thời gian này, Tim Cook là người đã thay Steve Jobs tiếp quản mọi công việc tại Apple.

Đến tháng 8/2021, Jobs viết thư gửi đến hội đồng quản trị của Apple cho biết bản thân không còn khả năng đáp ứng nghĩa vụ và kỳ vọng của một người làm CEO, đồng thời khuyến nghị hội đồng quản trị bổ nhiệm Tim Cook làm người kế nhiệm.

Hội đồng quản trị sau đó nhanh chóng bổ nhiệm Tim Cook trở thành CEO. Dù thường bị so sánh với Steve Jobs, dưới sự dẫn dắt của ông, Apple đã trở thành công ty Mỹ đầu tiên trong lịch sử cán mốc giá trị thị trường 1.000 tỷ USD vào tháng 8/2018.

Đến tháng 8/2020, Apple trở thành công ty Mỹ đầu tiên đạt giá trị 2.000 tỷ USD và trở thành công ty đầu tiên trên thế giới cán mốc 3.000 tỷ USD vào tháng 1/2022.

Trong 15 năm giữ vị trí cao nhất tại Apple, Cook nhận nhiều chỉ trích với lý do quá chú trọng khả năng vận hành, khác xa người có tầm nhìn về sản phẩm như Steve Jobs.

Tuy nhiên, viết trên Fast Company, tác giả Michael Grothaus cho rằng quan điểm Tim Cook “không phải người của sản phẩm” là sai lầm. Từ năm 2011, Apple vẫn ra mắt nhiều sản phẩm gây chú ý từ phần cứng, phần mềm đến dịch vụ.

Năm 2014, Apple ra mắt Apple Pay, lần đầu mang công nghệ thanh toán di động không tiếp xúc đến người dùng phổ thông. Một năm sau, hãng giới thiệu Apple Watch, thay đổi cách mọi người sử dụng smartwatch.

Cũng trong năm 2015, Táo khuyết gia nhập thị trường phát nhạc trực tuyến với Apple Music, đối trọng thực thụ của Spotify. Đến 2016, màn ra mắt AirPods gần như thay đổi cách người dùng nghe nhạc, tạo xu hướng tai nghe không dây mới.

Dưới sự dẫn dắt của Tim Cook, Apple đã phát triển thần tốc thành một "gã khổng lồ" với giá trị vốn hóa vượt mốc 4.000 tỷ USD và doanh thu hàng năm hơn 110 tỷ USD. Ảnh: Bloomberg.

Năm 2017, iPhone X lần đầu loại bỏ nút Home, chuyển sang thiết kế viền mỏng cùng Face ID, hệ thống nhận diện khuôn mặt vẫn được đánh giá cao đến ngày nay.

Giai đoạn 2019-2020, Apple mở rộng dịch vụ với Apple Card, Apple TV, Apple Arcade, Apple Fitness+ và Apple TV+. Cùng năm đó, hãng đặt cược lớn với quyết định chuyển từ chip Intel sang Apple Silicon, động thái giúp thúc đẩy doanh số và thiết kế mới cho máy tính Mac.

Gần đây nhất, Apple ra mắt kính Vision Pro, thiết bị được Cook đặt nhiều tâm huyết. Dù chưa thành công về thương mại, sản phẩm mang đến nhiều công nghệ mới hơn cả iPhone hay iPod tại thời điểm ra mắt.

Theo Grothaus, đó là minh chứng cho thấy Cook không ngại thử nghiệm công nghệ mới. Tương tự Jobs, Cook không phải kỹ sư hay trực tiếp làm ra sản phẩm, thay vào đó đóng vai trò giám sát, tin tưởng đội ngũ cấp dưới để đưa những thiết bị quan trọng ra thị trường.

Khi Jobs qua đời năm 2011, Apple có 4 dòng sản phẩm chính: Mac, iPod, iPad và iPhone. Đến nay, công ty bổ sung AirPods, Apple Watch, iPad Pro, Vision Pro cùng hàng loạt dịch vụ trực tuyến. Hãng cũng nâng cấp trải nghiệm iPhone và Mac theo từng năm.