Từ giữa năm 2025, "trà sữa 7.000 đồng" trở thành một hiện tượng lạ trên bản đồ F&B Việt Nam. Hàng loạt cửa hàng, ki-ốt đồng giá 7.000 - 12.000 đồng/ly mọc lên khắp TP.HCM. Mức giá rẻ đến mức "khó tin" từng khiến dư luận đặt câu hỏi về chất lượng và dịch vụ.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Mạnh Tuấn, nhà sáng lập Trà sữa Viên Viên - đơn vị "dẫn sóng" trà sữa 7.000 đồng, xu hướng trà sữa phân khúc tiết kiệm, tiêu biểu với mức giá từ 7.000 - 12.000VND, không phải là một chiến lược "đốt tiền" để kéo khách mà thực tế là một mô hình kinh doanh tập trung vào việc tối ưu hóa vận hành và kiểm soát chi phí.
"Thay vì đầu tư vào những không gian quán lung linh hay bao bì đắt tiền, chúng tôi lựa chọn mô hình take-away tinh gọn, cắt giảm nhân sự tối đa và tập trung vào trải nghiệm khẩu vị. Điểm mấu chốt để duy trì mức giá siêu rẻ nhưng vẫn có lãi, nằm ở việc chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào với số lượng lớn, với quy trình sản xuất riêng để giảm chi phí trung gian và đảm bảo chất lượng ổn định", ông Tuấn nói.
Khảo sát của iPOS cũng chỉ ra, dù tạo hiệu ứng trên thị trường, các mô hình trà sữa 7K chủ yếu đóng vai trò thu hút khách hàng ban đầu. Trên thực tế, người tiêu dùng vẫn có xu hướng tăng chi tiêu thông qua việc thêm topping, chọn size lớn hoặc nâng cấp sản phẩm. Giá niêm yết thấp không phản ánh toàn bộ giá trị đơn hàng.
Điều này cũng lý giải cho số liệu công bố về tỷ trọng chi tiêu cho đồ uống của iPOS. Cụ thể, tỷ trọng chi tiêu cho đồ uống dưới 20.000 đồng giảm từ 12,3% xuống 7,22%. Nhóm 21.000–35.000 đồng cũng giảm từ 40% xuống còn 34,42%.
Trong khi đó, các phân khúc cao hơn ghi nhận mức tăng. Nhóm 35.000-50.000 đồng tăng từ 31,5% lên 33,42%, nhóm 51.000–70.000 đồng tăng từ 11,1% lên 14,87%. Tổng tỷ trọng các mức giá từ 35.000 đồng trở lên tăng từ 47,7% lên 57,58%.
Diễn biến này cho thấy thị trường đang dịch chuyển theo hướng phân hóa, thay vì nghiêng hẳn về giá rẻ. Người tiêu dùng có xu hướng hoặc chọn mức giá thấp, hoặc chi tiêu nhiều hơn cho trải nghiệm.
Trong bối cảnh đó, nhóm cửa hàng giá 20.000-30.000 đồng gặp khó khăn. Ở phía dưới, họ không cạnh tranh được với các mô hình tối ưu chi phí. Ở phía trên, họ không có lợi thế về không gian và trải nghiệm so với các chuỗi trung, cao cấp. Việc không có vị thế rõ ràng khiến nhóm này dần thu hẹp.
"Năm 2025 không phải năm của đồ uống giá rẻ, mà là năm thị trường đồ uống phân cực mạnh nhất. Phân khúc tiết kiệm có thể ồn ào trên truyền thông, nhưng phân khúc thực sự mở rộng lại là nhóm trung cao và cao cấp. Điều đó có nghĩa doanh nghiệp đồ uống trong thời gian tới sẽ rất khó sống nếu đứng ở giữa: Một cửa hàng bán ly nước 20.000 - 30.000 VND trong một không gian bình thường, hoặc bán mang về với hương vị chưa đủ khác biệt, sẽ ngày càng dễ bị kẹp giữa hai đầu thị trường. Hoặc phải rẻ đến mức rõ ràng, hoặc phải đủ chỉn chu để khách hàng cảm thấy đáng ngồi lại và chi thêm", báo cáo của iPOS viết.
Dữ liệu cho thấy thị trường đồ uống đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt. Một bên là các mô hình giá rẻ tối ưu chi phí, một bên là các thương hiệu tập trung vào trải nghiệm. Khoảng giá trung bình ngày càng thu hẹp, khi không còn lợi thế cạnh tranh rõ ràng.
Xu hướng này cho thấy thị trường không còn phù hợp với cách tiếp cận "ở giữa". Doanh nghiệp buộc phải lựa chọn rõ chiến lược, thay vì duy trì một vị trí trung tính như trước.
